วารสารฉบับนี้ ได้หมดอายุการเซ็นสัญญากับทางบริษัทแล้ว
กรุณาติดต่อผู้ประสานงานของระบบ e-journal (www.ejnal.com หรือ ejnalstaff@gmail.com)


Srinagarind Medical Journal
Untitled Document
 
 
 
 
Untitled Document
Home
Current issue
Past issues
Topic collections
Search
e-journal Editor page

Anesthetic Incidence in 24 Hours of Postoperative Period at surgical Wards in Srinagarind Hospital

อุบัติการณ์ทางวิสัญญีภายใน 24 ชั่วโมงหลังผ่าตัดที่หอผู้ป่วยในโรงพยาบาลศรีนครินทร์

Radda Kumhom (รัดดา กำหอม) 1, Akkharawat Sinkueakunkit (อัครวัฒน์ สินเกื้อกูลกิจ) 2, Khochakron Palachewa (กชกร พลาชีวะ) 3, Lumpai Polsena (ลำไพย พลเสนา) 4, Suthannee Simajareuk (สุธันนี สิมะจารึก) 5, Panaratana Ratanasuwan Yimyaem (พนารัตน์ รัตนสุวรรณ ยิ้มแย้ม) 6




หลักการและวัตถุประสงค์: การให้ยาระงับความรู้สึกเพื่อการผ่าตัดเป็นกระบวนการหนึ่งที่ช่วยให้การผ่าตัดดำเนินการไปได้อย่างราบรื่น แต่ผู้ป่วยมีโอกาสเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนทางวิสัญญีได้ทั้งในระหว่างและหลังผ่าตัด กรณีที่รุนแรงอาจทำให้เสียชีวิตได้ ภาควิชาวิสัญญีวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น มีระบบติดตามเยี่ยมผู้ป่วยที่ได้รับการระงับความรู้สึกภายใน 24 ชั่วโมงหลังการผ่าตัด เพื่อค้นหาและประเมินภาวะแทรกซ้อนและแก้ไขปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้นโดยมีเป้าหมายเพื่อความปลอดภัยของผู้ป่วยเป็นหลัก การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการเกิดภาวะแทรกซ้อนทางวิสัญญีภายใน24ชั่วโมงหลังผ่าตัดในโรงพยาบาลศรีนครินทร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

 วิธีการศึกษา: เป็นการศึกษาวิจัยเชิงพรรณนาแบบย้อนหลัง โดยรวบรวมข้อมูลจากแบบบันทึกการเยี่ยมผู้ป่วยภายหลังได้รับการระงับความรู้สึกภายใน 24 ชั่วโมงหลังผ่าตัด ตั้งแต่ 1 มกราคม พ.ศ. 2550 ถึง 31 ธันวาคม พ.ศ. 2552 ซึ่งมีจำนวนทั้งสิ้น 41,869 ราย

ผลการศึกษา: พบผู้ป่วยที่เกิดภาวะแทรกซ้อนทางวิสัญญีรวมทั้งสิ้น 308 ราย โดยในปี พ.ศ. 2550 พบ 127 ราย จากจำนวน 13,549 ราย ในปี พ.ศ. 2551 พบ 75 รายจากจำนวน 14,132 ราย และในปี พ.ศ. 2552 พบ 106 รายจากจำนวน 14,188 ราย ซึ่งคิดเป็นการเกิดอุบัติการณ์ 93.7, 53.1 และ 74.7 ต่อ 10,000 ตามลำดับ ลักษณะของผู้ป่วยที่เกิดภาวะแทรกซ้อนทางวิสัญญีมีอายุระหว่าง 39-45 ปี พบในสองเพศใกล้เคียงกัน ระดับการประเมินความเสี่ยงทางวิสัญญี ASA physical status 1 ร้อยละ 52.6 ผู้ป่วยได้รับการให้ยาระงับความรู้สึก regional anesthesia ร้อยละ 51.0 และไม่มีโรคประจำตัวมาก่อนร้อยละ 59.7 ภาวะแทรกซ้อนทางวิสัญญีที่พบมากที่สุดในทั้ง 3 ปี ได้แก่ urinary retention พบร้อยละ 41.7, 34.7 และ26.4  ตามลำดับ   ภาวะแทรกซ้อนที่พบเป็นอันดับที่ 2  ในปี พ.ศ. 2550 และ 2552 ได้แก่ nausea/vomiting (severe) ร้อยละ 24.4, 23.6 ตามลำดับ แต่ในปี พ.ศ. 2551 พบ post dural puncture headache เกิดขึ้นร้อยละ 21.3 และอันดับ 3 ในทั้งสามปี ได้แก่ผู้ป่วย death ร้อยละ 7.1  nausea/vomiting (severe) ร้อยละ 17.3 และ post dural puncture headache ร้อยละ 13.2 ตามลำดับ

สรุป: อุบัติการณ์ทางวิสัญญีโดยการติดตามเยี่ยมผู้ป่วยภายใน 24 ชั่วโมงหลังผ่าตัดที่หอผู้ป่วยย้อนหลัง 3 ปี พบอุบัติการณ์เฉลี่ย 73.8 ต่อ 10,000 โดยภาวะแทรกซ้อนทางวิสัญญีที่พบมาก 3 อันดับแรกคือ urinary retention nausea/vomiting (severe) และผู้ป่วยมี post dural puncture headache จากการเจาะเยื่อหุ้มไขสันหลัง ตามลำดับ

คำสำคัญ: การเยี่ยมผู้ป่วยหลังผ่าตัด 24 ชั่วโมง, อุบัติการณ์, ภาวะแทรกซ้อนทางวิสัญญี

 

Background and Objective: The anesthesia is a process that facilitates the operation to go smoothly. However, patients have a risk of anesthetic complications both during and after surgery. In the case of serious complications can cause death. Department of Anesthesiology, Faculty of Medicine, Khon Kaen University has a system to monitor patients who received anesthesia within 24 hours after surgery to find and evaluate the complications that may be arise and resolve the problems with patient safety goals. The objective of this study was to investigate the anesthetic complications within 24 hours after surgery in Srinagarind Hospital, Faculty of Medicine, Khon Kaen University.

Methods: The study was a retrospective descriptive study. Data were collected from the anesthetic records of patients underwent anesthesia for surgery within 24 hours after surgery from 1 January 2007 to 31 December 2009 with a total of 41,869 cases.

Results: There were a total cases of 308 anesthetic complications 127 cases in the year 2007 (out of a total of  13,549 cases) 75 cases in the year 2008 (out of a total of  14,132 cases) and 106 cases in the year 2009 (out of a total of  14,188 cases), representing an incidence of 93.7, 53.1 and 74.7 per 10,000 patient, respectively. Their average age were 39-45 years old, mainly females (50.3%), American Society of Anesthesiologists (ASA) physical status 1 (52.6%), receiving regional anesthesia (51.0%) and no underlying disease (59.7%). The most common anesthetic complications in study period, such as urinary retention was 41.7%, 34.7% and 26.4%, respectively. The second common complications in the year 2007 and 2009 include severe nausea / vomiting were 24.4% and 23.6%, respectively, however in the year 2008 showed the post dural puncture headache (PDPH) was 21.3%. The third common complications in all three years were the death (7.1%), severe nausea / vomiting (17.3%) and PDPH (13.2%), respectively.

Conclusion: The average incidence of anesthetic complications within 24 hours after surgery in the three years was 73.6 per 10,000. The top three of anesthetic complications were urinary retention, severe nausea / vomiting and post dural puncture headache, respectively.

Keywords: 24-hour postoperative visit, the incidence, anesthetic complications

 

บทนำ

การให้ยาระงับความรู้สึกเพื่อการผ่าตัดเป็นกระบวนการหนึ่งที่ทำให้การผ่าตัดดำเนินการไปได้อย่างราบรื่น แต่ผู้ป่วยมีโอกาสเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนทางวิสัญญีได้ทั้งในระหว่างผ่าตัดและหลังผ่าตัด  กรณีที่รุนแรงอาจทำให้เสียชีวิตได้   ภาวะแทรกซ้อนที่เกิดขึ้นภายใน 24 ชั่วโมงหลังผ่าตัดที่สำคัญ ได้แก่ ระบบหัวใจและหลอดเลือด เช่น การเสียชีวิตภายใน 24 ชั่วโมงหลังผ่าตัด สงสัยกล้ามเนื้อหัวใจตายหรือขาดเลือด ส่วนระบบหายใจ ได้แก่ ความอิ่มตัวของออกซิเจนต่ำ การใส่ท่อหายใจซ้ำ ที่เหลือได้แก่ การรู้สึกตัวระหว่างได้รับยาระงับความรู้สึก  ภาวะแทรกซ้อนทางสมอง (COMA/ CVA/Convulsion) และการบาดเจ็บต่อเส้นประสาท (nerve injuries) 1 การศึกษาอุบัติการณ์ของภาวะแทรกซ้อนจากการให้ยาระงับความรู้สึกในประเทศไทย ปี พ.. 2551 (The Thai Anesthesia Incidents Study : THAI Study) แบบสหสถาบัน ในผู้ป่วย 1,996 ราย พบหัวใจเต้นผิดปกติ (ร้อยละ 25) ความอิ่มตัวของออกซิเจนต่ำ (ร้อยละ 24) เสียชีวิตภายใน 24 ชั่วโมง (ร้อยละ 20) ภาวะหัวใจหยุดเต้น (ร้อยละ 14) ใส่ท่อหายใจซ้ำ (ร้อยละ 10) ใส่ท่อหายใจยาก (ร้อยละ 8) ใส่ท่อหายใจเข้าหลอดอาหาร (ร้อยละ 5) ความผิดปกติของเครื่องมือ (ร้อยละ 5) และความผิดพลาดที่เกี่ยวกับการให้ยา (ร้อยละ 4)2

ภาควิชาวิสัญญีวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ได้มีระบบติดตามเยี่ยมผู้ป่วยที่ได้รับการระงับความรู้สึกภายใน 24 ชั่วโมงหลังผ่าตัดที่หอผู้ป่วย โดยผู้ป่วยที่อยู่รักษาในโรงพยาบาลจะได้รับการเยี่ยมหลังผ่าตัด เพื่อประเมินภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น ค้นหาปัญหาและทำการแก้ไขขณะอยู่หอผู้ป่วย เริ่มดำเนินงานมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2544 โดยมีเป้าหมายให้ผู้ป่วยได้รับการดูแลอย่างปลอดภัย และพัฒนาคุณภาพงานบริการอย่างต่อเนื่อง อย่างไรก็ตามภาควิชาวิสัญญีวิทยายังไม่มีการศึกษาและรายงานผลข้อมูลการเกิดภาวะแทรกซ้อนทางวิสัญญีที่พบโดยการติดตามเยี่ยมผู้ป่วยภายใน 24 ชั่วโมงหลังผ่าตัดที่หอผู้ป่วย ดังนั้นคณะผู้วิจัยจึงได้ศึกษาและรายงานผลข้อมูลการเกิดภาวะแทรกซ้อนในระยะเวลาดังกล่าว เพื่อประโยชน์ในการพัฒนาคุณภาพการบริการทางวิสัญญีของภาควิชาต่อไป

วิธีการศึกษา

การศึกษานี้ได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการวิจัยในมนุษย์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น เป็นการศึกษาเชิงพรรณนาแบบเก็บข้อมูลย้อนหลัง (retrospective descriptive study)  เก็บรวบรวมข้อมูลผู้ป่วยที่เกิดภาวะแทรกซ้อนทางวิสัญญีภายใน 24 ชั่วโมงหลังผ่าตัดที่หอผู้ป่วย ตั้งแต่ วันที่ 1 มกราคม พ.. 2550 จนถึง 31ธันวาคม พ.. 2552  ทบทวนข้อมูลอุบัติการณ์ทางวิสัญญีภายใน 24  ชั่วโมงหลังผ่าตัด ลักษณะของผู้ป่วยที่เกิดอุบัติการณ์ทางวิสัญญีและอุบัติการณ์ทางวิสัญญีแยกตามแผนกการผ่าตัด จากระบบสารสนเทศของโรงพยาบาลศรีนครินทร์ ข้อมูลในระบบฐานข้อมูลผู้ป่วยในคอมพิวเตอร์ ของภาควิชาวิสัญญีวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น แต่สาเหตุของอุบัติการณ์ วิเคราะห์โดยกรรมการกลุ่มบริหารความเสี่ยงในภาควิชาฯประกอบด้วยทีมแพทย์และพยาบาลโดยข้อมูลแบบต่อเนื่อง  เช่น อายุ  แสดงด้วยค่าสถิติเป็นค่าเฉลี่ยและค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ข้อมูลแบบไม่ต่อเนื่อง เช่น  เพศ  การวินิจฉัยโรค โรคประจำตัว department of surgery, incidence  related  to anesthesia ระดับของการประเมินความเสี่ยงทางวิสัญญีตาม The American Society of Anesthesiologists (ASA) physical status 1-6 ดังนี้ ระดับ 1) ผู้ป่วยมีสุขภาพแข็งแรง ไม่มีโรคประจำตัว  2) ผู้ป่วยมีโรคระบบต่างๆ อาการเล็กน้อยสามารถควบคุมได้ไม่มีภาวะแทรกซ้อน 3) ผู้ป่วยมีโรคทางระบบต่างๆ รุนแรงปานกลาง ไม่สามารถทำงานได้ตามปกติ 4) ผู้ป่วยมีโรคระบบต่างๆรุนแรงมากอาจทำให้เสียชีวิต 5) ผู้ป่วยมีโอกาสเสียชีวิตภายใน 24 ชั่วโมงไม่ว่าจะได้รับการผ่าตัดหรือไม่ และ 6) ผู้ป่วยสมองตายและบริจาคอวัยวะ แสดงด้วยค่าสถิติเป็นจำนวน ร้อยละ ส่วนอุบัติการณ์แสดงเป็นอัตราส่วนในผู้ป่วยแต่ละปี

 

ผลการศึกษา

จากการศึกษาผู้ป่วยที่ได้รับการติดตามเยี่ยมผู้ป่วยภายใน 24 ชั่วโมงหลังผ่าตัดที่หอผู้ป่วยย้อนหลัง 3 ปี พ.. 2550-2552 จำนวน 41,869 ราย พบผู้ป่วยที่เกิดภาวะแทรกซ้อนทางวิสัญญี จำนวน 308 ราย โดยพบภาวะแทรกซ้อนทางวิสัญญีในปี พ.. 2550, 2551 และ 2552 จำนวน 127 ราย ใน 13,549 ราย จำนวน 75 ราย ใน 14,132 ราย และ 106 รายใน 14,188 ราย คิดเป็นอุบัติการณ์ 93.7, 53.1 และ 74.7 ต่อ 10,000 ตามลำดับ (Fig.1) ผู้ป่วยที่เกิดภาวะแทรกซ้อนมีอายุ 39-45 ปี พบในสองเพศใกล้เคียงกัน และ มี ASA physical status  1 โดยส่วนมากได้รับการระงับความรู้สึก regional anesthesia และไม่มี underlying disease มาก่อนผ่าตัด (Table 1)

 

 

Figure 1 Incidence in 24 Hours Postoperative Period

 

Table 1  Demographic data

Data

Number (%)

Total

2550

2551

2552

Age(yr)

Sex      

39

45

44

43

    Male                                                                          

54 (42.5)

34 (45.3)

65 (61.3)

153 (49.7)

     Female

73 (57.5)

41 (54.7)

41 (38.7)

155 (50.3)

ASA physical status

 

 

 

 

     1/1E

79 (62.2)/4 (3.1)

42 (56.0)/5 (6.7)

41 (38.7)/10 (9.4)

162 (52.6)/19 (6.2)

     2/ 2E

27 (21.3)/3(2.4)

20 (26.7)/0.0

25 (23.6)/4 (3.8)

72 (23.4)/7 (2.3)

3/3E

3 (2.4)/6 (4.7)

1 (1.3)/3 (4.0)

7 (6.6)/6 (5.7)

11 (3.6)/15 (4.9)

     4/4E

2 (1.6)/0 (0.0)

1 (1.3)/2 (2.7)

1 (0.9)/9 (8.5)

4 (1.3)/11 (3.6)

     5/5E

0.0/3 (2.4)

0.0/1 (1.3)

1 (0.9)/2 (1.9)

1 (0.3)/6 (1.9)

Type of  anesthesia

 

 

 

 

general anesthesia

52 (40.9)

27 (36.0)

51 (48.1)

130 (42.2)

Combined regional-

General anesthesia

10 (7.9)

1 (1.3)

5 (4.7)

16 (5.2)

Regional anesthesia

64 (50.4)

46 (61.3)

47 (44.3)

157 (51.0)

Monitoring anesthetic care

1 (0.8)

0.0

0.0

1 (0.3)

Total intravenous anesthesia

0.0

1 (1.3)

0.0

1 (0.3)

Regional anesthesia fail/ inadequate + general anesthesia                                       

0.0

0.0

3 (2.8)

 

3 (1.0)

Underlying disease

 

 

 

 

     No

82 (64.6)

47 (62.7)

55 (51.9)

184 (59.7)

     Yes

45 (35.4)

28 (37.3)

51 (48.1)

124 (40.3)

E=emergency case

 

 

จากการศึกษาผู้ป่วยที่ได้รับการระงับความรู้สึกและเกิดภาวะแทรกซ้อนทางวิสัญญีแยกตามภาควิชา เรียงจาก 3 อันดับแรก ดังนี้ในปี พ.. 2550 และปี พ.. 2551 อันดับหนึ่งพบในผู้ป่วยที่มารับการผ่าตัดทั่วไป ร้อยละ 36.2, 46.7 ตามลำดับ อันดับสองพบในผู้ป่วยที่มารับผ่าตัดออร์โธปิดิกส์ ร้อยละ 24.4, 24 ตามลำดับ และอันดับสามพบในผู้ป่วยที่มารับผ่าตัดทางนรีเวชวิทยา ร้อยละ 15.7, 16.0 ตามลำดับ สำหรับในปี .. 2552 อันดับหนึ่งพบในผู้ป่วยที่มารับการผ่าตัดทางออร์โธปิดิกส์ ร้อยละ42.5 อันดับสองพบในการผ่าตัดทางเดินปัสสาวะ ร้อยละ 14.2 และอันดับสามพบในการผ่าตัดทางทั่วไป และนรีเวชวิทยา ในจำนวนที่เท่ากันคือ ร้อยละ 12.3 โดยรวมการเกิด incident related to anesthesia แยกตาม ภาควิชาของทั้ง 3 ปี พบว่าอันดับหนึ่งและสอง ได้แก่การผ่าตัดทางทั่วไป และออร์โธปิดิกส์  พบในจำนวนที่เท่ากันคือ ร้อยละ 30.5 และอันดับสามได้แก่ การผ่าตัด     ทางนรีเวชวิทยา ร้อยละ 14.6 (Table 2)

 

Table 2  Department of surgery

Department

Number (%)

2550

2551

2552

Total

Cardiovascular and thoracic       

4 (3.1)

3 (4.0)

5 (4.7)

12 (3.9)

Ear nose throat

8 (6.3)

1 (1.3)

6 (5.7)

15 (4.9)

Ophthalmology

3 (2.4)

0 (0.0)

1 (0.9)

4 (1.3)

General

46 (36.2)

35 (46.7)

13 (12.3)

94 (30.5)

Gynecology

20 (15.7)

12 (16.0)

13 (12.3)

45 (14.6)

Obstetric

7 (5.5)

5 (6.7)

6 (5.7)

18 (5.8)

Neurology

4 (3.1)

0 (0.0)

1 (0.9)

5 (1.6)

Orthopedic

31 (24.4)

18 (24.0)

45 (42.5)

94 (30.5)

Pediatric

3 (2.4)

1 (1.3)

0 (0.0)

4 (1.3)

Urology

1(0.8)

0 (0.0)

15 (14.2)

16 (5.2)

Others

0 (0.0)

0 (0.0)

1 (0.9)

1 (0.3)

 

ผู้ป่วยที่ได้รับการระงับความรู้สึกมีโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนทางวิสัญญีได้ทุกระบบของร่างกาย จากการศึกษาพบ incident related to anesthesia เรียงลำดับจากมากไปหาน้อยใน 3 อันดับแรกดังนี้ อันดับแรกของทั้ง 3 ปี พบurinary retention มากที่สุด ร้อยละ 41.7, 34.7 และ26.4 ตามลำดับ สำหรับอันดับสอง ในปี พ.. 2550 และปี พ.. 2552  พบ nausea/vomiting (severe) ร้อยละ 24.4 และ 23.6 สำหรับปี ปี พ.. 2551 อันดับสองพบ post dural puncture headache ร้อยละ 21.3 และอันดับสามของปี พ.. 2550 พบผู้ป่วยเสียชีวิต จาก anesthetic factors ร้อยละ 7.1 ในปี พ.. 2551 พบ nausea/vomiting (severe)ร้อยละ 17.3 และปี พ.. 2552 พบ post dural puncture headache  ร้อยละ13.2 และโดยรวม incident related to anesthesia ของทั้ง 3 ปี พบอันดับหนึ่งคือ ผู้ป่วยเกิด urinary retention มากที่สุด ร้อยละ 34.7 อันดับสอง nausea/vomiting (severe) ร้อยละ 22.4 และอันดับสาม พบ post dural puncture headache ร้อยละ 11 (Table 3)

 

Table 3  Incident related to anesthesia

Incident

Number (%)

2550

2551

2552

total

Accidental extubation

1 (0.8)

0 (0.0)

1 (0.9)

2(0.6)

Anaphylaxis/ anaphylactoid/allergy

0 (0.0)

1 (1.3)

0 (0.0)

1 (0.3)

Arrhythmia

4 (3.1)

0 (0.0)

3 (2.8)

7 (2.3)

Awareness

3 (2.4)

2 (2.7)

1 (0.9)

6 (1.9)

Cardiac arrest

5 (3.9)

4 (5.3)

15 (14.2)

24 (7.8)

Communication

2 (1.6)

2 (2.7)

1 (0.9)

5 (1.6)

Death

9 (7.1)

5 (6.7)

7 (6.6)

21 (6.8)

Desaturation

3 (2.4)

1 (1.3)

0 (0.0)

4 (1.3)

Drug error

3 (2.4)

0 (0.0)

0 (0.0)

3 (1.0)

Hypothermia (severe)

0 (0.0)

0 (0.0)

1 (0.9)

1 (0.3)

Nausea/Vomiting (moderate)

0 (0.0)

0 (0.0)

1 (0.9)

1 (0.3)

Nausea/Vomiting (severe)

31 (24.4)

13 (17.3)

25 (23.6)

69 (22.4)

Nerve injuries

1 (0.8)

2 (2.7)

1 (0.9)

4 (1.3)

PDPH

4 (3.1)

16 (21.3)

14 (13.2)

34 (11.0)

Pneumothorax

0 (0.0)

0 (0.0)

1 (0.9)

1 (0.3)

Re-intubation

4 (3.1)

2 (2.7)

4 (3.8)

10 (3.2)

Respiratory depression

0 (0.0)

1 (1.3)

2 (1.9)

3 (1.0)

Serious neurological complication

3 (2.4)

0 (0.0)

1 (0.9)

4 (1.3)

Suspected MI/ Ischemia

1 (0.8)

0 (0.0)

0 (0.0)

1 (0.3)

Urinary retention

53 (41.7)

26 (34.7)

28 (26.4)

107 (34.7)

 PDPH = Post dural puncture headache      MI = Myocardial infarction

 

วิจารณ์

จากการศึกษาผู้ป่วยที่ได้รับการติดตามเยี่ยมผู้ป่วยภายใน 24 ชั่วโมงหลังผ่าตัดที่หอผู้ป่วยย้อนหลัง 3 ปี พ.. 2550-2552 จำนวน 41,869 ราย คิดเป็นอุบัติการณ์เฉลี่ย 73.6 ต่อ 10,000 ราย อายุผู้ป่วยที่เกิดภาวะแทรกซ้อนเฉลี่ย 43 ปี พบในสองเพศใกล้เคียงกัน โดยส่วนใหญ่พบในผู้ป่วยที่มี ASA physical status  1 (ร้อยละ 52.6) โดยได้รับการระงับความรู้สึกregional anesthesia (ร้อยละ 51.0) และผู้ป่วยไม่มี underlying diseaseก่อนผ่าตัด (ร้อยละ 59.7) ซึ่งแตกต่างจากการศึกษาของสมรัตน์และคณะ2 พบภาวะแทรกซ้อนทางวิสัญญีในเพศชาย (ร้อยละ 55) มากกว่าเพศหญิง และส่วนใหญ่ผู้ป่วยมี ASA physical status 2 (ร้อยละ 36)

จากการศึกษาผู้ป่วยที่เกิดภาวะแทรกซ้อนทางวิสัญญีแยกตามภาควิชา เรียงลำดับจากมากไปหาน้อยใน 3 อันดับแรก พบผู้ป่วยที่มารับการผ่าตัดทั่วไป เท่ากับผ่าตัดทางออร์โธปิดิกส์ และการผ่าตัดทางนรีเวชวิทยา ซึ่งแตกต่างจากการศึกษาของ สมรัตน์และคณะ2 ซึ่งพบในการผ่าตัดทางปรสารทวิทยา หู คอ จมูก ทางเดินปัสสาวะ และหลอดเลือดหัวใจ และทรวงอก มีโอกาสเสี่ยงค่อนข้างสูง ซึ่งแตกต่างจากการศึกษานี้อาจเนื่องมาจากความแตกต่างของจำนวนผู้ป่วยที่เข้ารับบริการในแต่ละสถานพยาบาล

จากรายงานสถิติงานบริการโรงพยาบาลศรีนครินทร์ในช่วงย้อนหลัง 3 ปี3-5 ส่วนใหญ่เป็นผู้ป่วยที่มารับการผ่าตัดทั่วไป ออร์โธปิดิกส์ และ นรีเวชวิทยา ผู้ป่วยแต่ละรายจะได้รับการระงับความรู้สึก general anesthesia หรือ regional anesthesia หรือทั้ง 2 แบบร่วมกัน พบว่ามีผู้ป่วยเกิด urinary retention มากเป็นอันดับแรก (ร้อยละ 34.7) เป็นภาวะแทรกซ้อนที่เกิดขึ้นกับผู้ป่วยหลังได้รับการระงับความรู้สึกทุกชนิด ซึ่งแตกต่างจากการศึกษาของ Belderi และคณะ6 พบในผู้ป่วยหลังผ่าตัดเปลี่ยนข้อเทียม ซึ่งเป็นการผ่าตัดออร์โธปิดิกส์  และได้รับการ ระงับความรู้สึก regional anesthesia พบเกิด urinary retention (ร้อยละ 17) ซึ่งการให้ยาระงับความรู้สึกชนิดนี้จะส่งเสริมให้เกิด urinary retention ได้มากกว่าการระงับความรู้สึก general anesthesia แต่จากการศึกษานี้ไม่ได้แยกเทคนิคการระงับความรู้สึกจึงทำให้อัตราการเกิด urinary retention โดยรวมมากกว่า อันดับสองพบผู้ป่วยเกิด nausea/vomiting (severe) ร้อยละ 22.4 ซึ่งภาวะแทรกซ้อนนี้พบได้มากในระยะหลังผ่าตัด สอดคล้องกับการศึกษาของ Cohen และคณะ7 พบ nausea/vomiting หลังผ่าตัดเฉลี่ย ร้อยละ 39-73 ซึ่งพบมากกว่าการศึกษานี้ สาเหตุอาจเนื่องมาจากการศึกษานี้รายงานเฉพาะรายที่มีอาการรุนแรงเท่านั้น และอันดับสามพบผู้ป่วยเกิด post dural puncture headache ร้อยละ 11.0 ใกล้เคียงกับการศึกษาของ Sinikoglu และคณะ8 ซึ่งพบ post dural puncture headache ร้อยละ 10.8

 

จากการศึกษาพบอุบัติการณ์ผู้ป่วยเสียชีวิต จากปัจจัยอันเกี่ยวเนื่องทางวิสัญญีร้อยละ 7.1 เป็นสาเหตุที่พบมากเป็นอันดับสาม ในปี พ.. 2550 สาเหตุส่วนใหญ่เกิดจากผู้ป่วยเสียเลือดมาก และผู้ป่วยเสียชีวิตจากปัจจัยที่ตัวผู้ป่วยได้แก่ ผู้ป่วยที่มี ASA physical status 4-5 ร้อยละ 28.6 มีภาวะหัวใจล้มเหลว ติดเชื้อในกระแสเลือดและเป็นโรคไตวายฉับพลัน จากปัญหาดังกล่าวหน่วยงานได้เล็งเห็นโอกาสพัฒนาโดยจัดทำแนวทางการขอเลือดด่วน MTP (massive blood transfusion protocol) ร่วมกับหน่วยงานอื่นๆที่เกี่ยวข้อง เพื่อช่วยเหลือผู้ป่วยที่มีการสูญเสียเลือดฉับพลันในปริมาณมาก ซึ่งคล้ายคลึงกับการศึกษาของ สมรัตน์และคณะ9 พบอุบัติการณ์ของการเสียชีวิตภายใน 24 ชั่วโมงหลังการผ่าตัดจากสาเหตุเกี่ยวเนื่องโดยตรงกับวิสัญญีพบร้อยละ 6.5 พบในผู้ป่วยที่มี ASA physical status 4 และ 5 ร้อยละ 39.5 และ 30.5 ตามลำดับ สาเหตุการเสียชีวิต ที่พบบ่อยได้แก่ เสียเลือดมาก บาดเจ็บศีรษะอย่างรุนแรง ภาวะติดเชื้อ หัวใจล้มเหลว และภาวะขาดออกซิเจน  

จากการศึกษาอุบัติการณ์ที่พบโดยการติดตามเยี่ยมผู้ป่วยภายใน 24 ชั่วโมงหลังผ่าตัดที่หอผู้ป่วย ทำให้ภาควิชาวิสัญญีวิทยา เล็งเห็นถึงประสิทธิภาพการให้บริการทางวิสัญญีและสามารถนำข้อมูลพื้นฐานที่ได้จากการศึกษาไปพัฒนา เพื่อค้นหาสาเหตุและปัจจัยส่งเสริมเชิงลึกที่ทำให้เกิดอุบัติการณ์ในแต่ละอุบัติการณ์ที่มีอัตราการเกิดจำนวนมากและในอุบัติการณ์ที่อัตราเกิดน้อยแต่มีความเสี่ยงรุนแรงต่อการเสียชีวิต ซึ่งจะนำไปสู่การสร้างแนวทางปฏิบัติในการป้องกันและแก้ไขการเกิดอุบัติการณ์เหล่านั้นและวางแผนพัฒนาบุคลากรในการเพิ่มพูนความรู้และประสบการณ์ เพื่อให้ผู้ป่วยปลอดภัยมากที่สุดต่อไป

สรุป

จากการศึกษาอุบัติการณ์ทางวิสัญญีโดยการติดตามเยี่ยมผู้ป่วยภายใน 24 ชั่วโมงหลังผ่าตัดที่หอผู้ป่วย ย้อนหลัง 3 ปี (พ.. 2550-2552) พบอุบัติการณ์เฉลี่ย 73.6 ต่อ 10,000 โดยภาวะแทรกซ้อนทางวิสัญญี เรียงลำดับจากมากไปหาน้อยใน 3 อันดับแรกคือ urinary retention, nausea/vomiting (severe) และ post dural puncture headache จากการเจาะเยื่อหุ้มไขสันหลัง

เอกสารอ้างอิง

1. Gupta S, Naithani U, Brajesh SK, Pathania VS, Gupta A. Critical incident reporting in anaesthesia: a prospective internal audit. Indian J Anaesth 2009; 53: 425-33.

2. Charuluxananan S, Suraseranivongse S, Jantorn P, Sriraj W, Chanchayanon T, Tanudsintum S, et al. Multicentered study of model of anesthesia related adverse events in Thailand by incident report (The Thai Anesthesia Incidents Monitoring Study): results. J Med Assoc Thai 2008; 91: 1011-9.

3. รายงานสถิติงานบริการ. ภาควิชาวิสัญญีวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 2550.

4. รายงานสถิติงานบริการ. ภาควิชาวิสัญญีวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 2551.

5. รายงานสถิติงานบริการ. ภาควิชาวิสัญญีวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 2552.

6. Balderi T, Mistraletti G, D’Angelo E, Carli F. Incidence of postoperative urinary retention (POUR) after joint arthroplasty and management using ultrasound-guided bladder catheterization. Minerva Anesthesiol 2011; 77: 1050-7.

7.Cohen MM, Duncan PG, DeBoer DP, Tweed WA. The postoperative interview: assessing risk factors for nausea and vomiting. Anesth Analg 1994; 78: 7-16.

8. Sinikoglu NS, Yeter H, Gumus F, Belli E, Alagol A, Turan N. Reinsertion of the Stylet does not affect Incidence of Post Dural Puncture Headaches (PDPH) after Spinal Anesthesia. Rev Bras Anesthesiol.  2013; 63: 188–92.

9. Charuluxananan S, Chinachoti T, Pulnitiporn A, Klanarong S, Rodanant O, Tanudsintum S. The Thai Anesthesia Incidents Study (THAI Study) of perioperative death: analysis of risk factors. J Med Assoc Thai 2005; 88 (Suppl 7): S30-40.

 

 

Untitled Document
Article Location

Untitled Document
Article Option
       Abstract
       Fulltext
       PDF File
Untitled Document
 
ทำหน้าที่ ดึง Collection ที่เกี่ยวข้อง แสดง บทความ ตามที่ีมีใน collection ที่มีใน list Untitled Document
Another articles
in this topic collection

Surveillance of and Risk Fztors for Difficult Intubation At Srinagarind Hosipital (การเฝ้าระวังการใส่ท่อช่วยหายใจลำบากระหว่างการวางยาระงับความรู้สึกในโรงพยาบาลศรีนครินทร์ และปัจจัยที่เกี่ยวข้อง)
 
Surveillance of Drug Error during Anesthesia at Srinagarind Hospital Khon Kaen University (การเฝ้าระวังความผิดพลาดในการให้ยาระหว่างการให้ยาระงับความรู้สึกในโรงพยาบาลศรีนครินทร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น)
 
Incidence of Anesthesia-Associated Cardiac Arrest And Related Factors At Srinagarind Hospital (อุบัติการณ์ภาวะหัวใจหยุดเต้นและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการระงับความรู้สึกในโรงพยาบาลศรีนครินทร์)
 
New Trend Anesthesia for Cesarean Section (แนวโน้มการให้ยาระงับความรู้สึกเพื่อผ่าตัดคลอด)
 
<More>
Untitled Document
 
This article is under
this collection.

Anesthesia
 
 
 
 
Srinagarind Medical Journal,Faculty of Medicine, Khon Kaen University. Copy Right © All Rights Reserved.
 
 
 
 

 


Warning: Unknown: Your script possibly relies on a session side-effect which existed until PHP 4.2.3. Please be advised that the session extension does not consider global variables as a source of data, unless register_globals is enabled. You can disable this functionality and this warning by setting session.bug_compat_42 or session.bug_compat_warn to off, respectively in Unknown on line 0