Untitled Document
 
 
 
 
Untitled Document
Home
Current issue
Past issues
Topic collections
Search
e-journal Editor page

Application of Food Grade Agar for Preparation as Media Using in Microbiological Laboratory Learning

การประยุกต์ใช้วุ้นตามท้องตลาดเตรียมเป็นอาหารเลี้ยงเชื้อในการเรียนการสอนปฏิบัติการจุลชีววิทยา

Ploenpit Hanond (เพลินพิศ หานนท์) 1, Kittipan Samerpitak (กิตติพันธุ์ เสมอพิทักษ์) 2, Aranya Kongthawon (อรัญญา คงถาวร) 3, Krissana Thrakarathai (กฤษณา ตระการไทย) 4




หลักการและเหตุผล : เนื่องจากวุ้นที่ใช้ในงานปฏิบัติการจุลชีววิทยาจะเป็นวุ้นคุณภาพดี มีราคาแพง ดังนั้นการใช้วุ้นทำอาหารตามท้องตลาดมาทดลองเตรียมเป็นอาหารเลี้ยงเชื้อจุลินทรีย์ ถ้าได้ผลที่ไม่ต่างกัน ย่อมจะสามารถใช้ทดแทนเพื่อลดต้นทุนโดยเฉพาะในงานการเรียนการสอนได้

วัตถุประสงค์ : เพื่อประเมินศักยภาพของวุ้นตามท้องตลาดสำหรับใช้ในการเตรียมเป็นอาหารเลี้ยงเชื้อแบคทีเรียและเชื้อรา สำหรับใช้ในการเรียนการสอนปฏิบัติการจุลชีววิทยา

วิธีการ: ทดลองใช้วุ้นตามท้องตลาดเตรียมอาหาร Nutrient agar (NA) และ Sugar assimilation media สำหรับเพาะเลี้ยงแบคทีเรีย 86 สายพันธุ์ และใช้เตรียมอาหาร Sabouraud dextrose agar (SDA) เพื่อเพาะเลี้ยงเชื้อ 22 สายพันธุ์ (ราสาย 19 สายพันธุ์, ยีสต์ 3 สายพันธุ์) เปรียบเทียบคุณภาพ และการเจริญเติบโตของจุลินทรีย์ดังกล่าว กับอาหารที่เตรียมโดยวุ้นคุณภาพดีที่ใช้ประจำ

ผลการทดลอง : แบคทีเรียทั้ง 86 สายพันธุ์ที่เพาะเลี้ยงใน NA และ Sugar assimilation media ที่เตรียมจากวุ้นตามท้องตลาด มีคุณภาพและคุณสมบัติ ไม่แตกต่างจากการเพาะเลี้ยงในอาหารที่เตรียมด้วยวุ้นคุณภาพดี สำหรับการใช้วุ้นตามท้องตลาดในอาหาร SDA พบว่าราสาย 9 สายพันธุ์ให้ผลการเจริญเติบโตที่ไม่แตกต่างจากวุ้นคุณภาพดี  ส่วน 5 สายพันธุ์ให้ผลดีกว่า และ 5 สายพันธุ์ให้ผลที่ด้อยกว่า (Paired t-test, p<0.05)  ส่วนการใช้เพาะเลี้ยงยีสต์ 3 สายพันธุ์ ให้ผลที่ไม่แตกต่างกัน

สรุป : การทดลองใช้วุ้นตามท้องตลาดในการเตรียมอาหารเลี้ยงเชื้อแบคทีเรีย (NA, Sugar assimilation media)  และ อาหารเลี้ยงเชื้อรา (SDA) ให้คุณภาพและการเจริญเติบโตของจุลินทรีย์เหล่านี้ไม่แตกต่างกัน น่าจะสามารถทดแทนวุ้นคุณภาพดีในการเตรียมอาหารดังกล่าว สำหรับใช้ในงานการเรียนการสอนทางห้องปฏิบัติการจุลชีววิทยาได้

คำสำคัญ : อาหารเลี้ยงเชื้อแบคทีเรีย, อาหารเลี้ยงเชื้อทางจุลชีววิทยา

 

Background : Because the analytical-grade agar commonly used in microbiological laboratory is very expensive. The food-grade agar, the lower cost one, was introduced for preparation of commonly used media in attempt to reduce the cost of this purpose.

Objective : To assess the potentiality of the food grade agar in preparation of bacterial and fungal media for microbiological laboratory learning.

Methods : Eighty six strains of bacteria were cultivated on Nutrient agar (NA) and Sugar assimilation media, and twenty two fungal strains (19 molds, 3 yeasts) were cultivated on Sabouraud dextrose agar (SDA). These media were prepared by the food grade agar. The quality and quantity of these microorganism growth were compared to those of cultivation on media prepared by the analytical grade agar.

Results : All bacterial strains showed the similar characteristics and also biochemical and physiological properties whether cultivation on media prepared from food grade agar or analytical grade agar. Nine strains of molds showed no significant difference on both SDAs, while each of 5 strains on food grade agar-SDA were included in the less and better growth groups (Paired t-test, p<0.05). And, three yeast strains showed no different characters on both SDAs.

Conclusion : In cultivation using bacterial media (NA, Sugar assimilation media) and fungal media (SDA) prepared by food grade agar , the main characteristics of  the tested microorganisms showed no difference when compared to those of media prepared by analytical grade agar. Therefore, the food grade agar could be employed for the laboratory learning purpose instead of the analytical grade agar.

Key word : bacterial media, microbiological media

 

บทนำ

            โดยทั่วไปการเตรียมอาหารเลี้ยงเชื้อแบคทีเรียและเชื้อรา ในงานการเรียนการสอนปฏิบัติการจุลชีววิทยา นิยมใช้วุ้นคุณภาพดีและมีราคาแพง (Bacto agar ตรา Difco  และ Bacto agar  ตรา Pronadisa ราคากรัมละประมาณ 5-6 บาท) ถ้าต้องใช้อาหารในปริมาณมากๆ จะทำให้ต้นทุนในการจัดการดังกล่าวมีราคาแพงตามไปด้วย ดังนั้นแนวคิดในการใช้วุ้นตามท้องตลาดซึ่งราคาถูกกว่าประมาณ 5 เท่า มาประยุกต์ใช้ก็น่าจะสามารถช่วยลดต้นทุนของอาหารเลี้ยงเชื้อจุลินทรีย์ดังกล่าวลงได้  และเนื่องจากมีรายงานการใช้วุ้นตามท้องตลาด มาประยุกต์ใช้ในงานอณูชีววิทยาได้ผลเป็นที่น่าพอใจ1 แต่ยังไม่พบรายงานการศึกษาการประยุกต์ใช้วุ้นตามท้องตลาดสำหรับเตรียมอาหารเลี้ยงเชื้อทางห้องปฏิบัติการจุลชีววิทยา ดังนั้นคณะผู้วิจัยจึงได้ออกแบบการทดลองเพื่อทำการวิจัยเรื่องนี้ขึ้น ณ ภาควิชาจุลชีววิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

            วัตถุประสงค์ของการวิจัยในครั้งนี้เพื่อประเมินศักยภาพของวุ้นตามท้องตลาดสำหรับใช้ในการเตรียมเป็นอาหารเลี้ยงเชื้อแบคทีเรียและเชื้อรา สำหรับใช้ในการเรียนการสอนปฏิบัติการจุลชีววิทยา

 

วิธีการทดลอง

การทดลองใช้เตรียมเป็น Nutrient agar สำหรับเพาะเลี้ยงเชื้อแบคทีเรีย

            เพาะเลี้ยงแบคทีเรียแกรมลบ 13 ชนิด (16 สายพันธุ์) และแบคทีเรียแกรมบวก 3 ชนิด (4 สายพันธุ์) โดยการ streak บนอาหารเลี้ยงเชื้อ Nutrient agar plate (NA) (0.5% Peptone, 0.3% Beef extract, 1.5% agar) ซึ่ง NA ที่ใช้ จะเตรียมด้วยวุ้น 3 ชนิด ได้แก่ วุ้นตรา Difco วุ้นตรา Pronadisa และ วุ้นตราโทรศัพท์ (รูปที่ 1) ทำการทดลองเพาะเลี้ยงโดยใช้อาหาร NA ชนิดละ 2 จานต่อเชื้อ 1 ชนิด บ่มเชื้อที่อุณหภูมิ 37 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 24 ชั่วโมง จากนั้นศึกษา เปรียบเทียบ ลักษณะโคโลนี การติดสีแกรม รวมทั้งคุณสมบัติทางสรีรวิทยาและชีวเคมีที่ใช้ในการระบุชนิด2- 5 ของแบคทีเรียแต่ละสายพันธุ์ที่เจริญบน NA ซึ่งเตรียมจากวุ้นแต่ละชนิด

การทดลองใช้เตรียมเป็น Sugar assimilation media สำหรับทดสอบคุณสมบัติของแบคทีเรียแกรมบวก

            เพาะเลี้ยงเชื้อ Staphylococcus aureus  56 สายพันธุ์  S. epidermidis 9 สายพันธุ์ และ Micrococcus 1 สายพันธุ์ โดยการ Stab เชื้อแต่ละสายพันธุ์ ลงในอาหารสำหรับทดสอบคุณสมบัติการใช้น้ำตาล Sugar assimilation media 2 ชนิด คือ PR-mannitol (1.6% Phenol red broth base, 1% mannitol, 0.4% agar) และ PR-glucose (1.6% Phenol red broth base, 1% glucose, 0.4% agar) 2,3,4,5  ซึ่งเตรียมจากวุ้นตรา Pronadisa และ วุ้นตราโทรศัพท์ บ่มเชื้อที่อุณหภูมิ 37 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 24 ชั่วโมง จากนั้นเปรียบเทียบผลการใช้น้ำตาลของเชื้อแต่ละสายพันธุ์ในอาหารที่เตรียมจากวุ้นทั้งสองชนิด

การทดลองใช้เตรียมเป็น Sabouraud dextrose agar สำหรับเพาะเลี้ยงเชื้อรา

            สำหรับการทดลองกับยีสต์ จะเพาะเลี้ยงยีสต์ทั้ง 3 ชนิด ด้วยวิธี Streak plate technique บนอาหาร Sabouraud dextrose agar plate (SDA) ( 2% peptone, 4 % dextrose, 1.5 % agar) ที่เตรียมจากวุ้น 2 ชนิด คือ วุ้นตรา Difco และ  วุ้นตราโทรศัพท์  ซึ่งใช้อาหารชนิดละ 2 จานต่อยีสต์ 1 ชนิด บ่มเชื้อที่อุณหภูมิ 25 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 3- 5 วัน แล้ว  เปรียบเทียบลักษณะโคโลนี จากนั้นศึกษารูปร่างเซลล์ยีสต์โดยใช้กล้องจุลทรรศน์ ด้วยการเตรียมตัวอย่างวิธี Wet mount ด้วยสี lactophenol cotton blue 6

            ส่วนการทดลองกับราสาย จะทำโดยเพาะเลี้ยงเชื้อราสาย 11 ชนิด (19 สายพันธุ์) ด้วยวิธี Point inoculation technique  บนอาหาร SDA ที่เตรียมจากวุ้นทั้ง 2 ชนิด ใช้อาหารชนิดละ 5 จานต่อเชื้อ 1 สายพันธุ์ บ่มเชื้อที่อุณหภูมิ 25 องศาเซลเซียส วัดขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางของโคโลนีตามเวลาที่กำหนด แล้วเปรียบเทียบอัตราการเจริญเติบโตจากขนาดโคโลนีที่ได้ โดยใช้ Paired t-test, p<0.05  และเปรียบเทียบลักษณะรูปร่างโครงสร้างของราสายแต่ละสายพันธุ์โดยใช้กล้องจุลทรรศน์ จากการเตรียมตัวอย่างด้วยวิธี Slide culture technique 6-8

ผลการทดลอง

การทดลองใช้เตรียมเป็น Nutrient agar สำหรับเพาะเลี้ยงเชื้อแบคทีเรีย

            แบคทีเรียทั้ง 16 ชนิดให้ลักษณะโคโลนีและการติดสีแกรม ที่ไม่แตกต่างกันเมื่อเลี้ยงบนอาหาร NA ที่เตรียมจากวุ้นทั้ง 3 ชนิด และเมื่อนำแบคทีเรียที่เลี้ยงบน NA ที่เตรียมด้วยวุ้นตราโทรศัพท์ ไปทดสอบคุณสมบัติทางสรีรวิทยาและชีวเคมี ก็ไม่พบความแตกต่างกันในคุณสมบัติสำคัญที่ใช้ในการระบุชนิด พบแตกต่างเฉพาะการสร้างรงควัตถุของแบคที่เรียบางชนิดเท่านั้น (ตารางที่ 1)

ตารางที่ 1 แสดงคุณลักษณะของแบคทีเรีย 20 สายพันธุ์ ที่เลี้ยงบนอาหาร Nutrient agar(NA) ที่เตรียมด้วยวุ้น 3 ชนิด

ตารางที่ 1(ต่อ)

 

ตารางที่ 2  ผลการเจริญเติบโตของราสายชนิดต่างๆ บนอาหาร Sabouraud dextrose agar

   ที่เตรียมด้วยวุ้นสองชนิด, Paired t-test, p<0.05

การเจริญเติบโต(เส้นผ่าศูนย์กลางโคโลนี) บน SDA ที่ เตรียมด้วย

วุ้นตรา Difco ดีกว่า

การเจริญเติบโต(เส้นผ่าศูนย์กลางโคโลนี)บน SDA ที่ เตรียมด้วย

วุ้นตราโทรศัพท์ดีกว่า

การเจริญเติบโต(เส้นผ่าศูนย์กลางโคโลนี)

บน SDA ที่เตรียมด้วย

วุ้นทั้งสองชนิดไม่แตกต่างกัน,

Aspergillus  fumigatus strain N

E. floccosum strain O

Rhizopus sp. strain N

Rhizopus sp. strain O

T. mentagrophytes strain O

Epidermophyton floccosum strain N Microsporum gypseum strain N

M. gypseum strain O

Penicillium sp. strain N

Penicillium sp. strain O

A. flavus strain N

A. flavus strain O

A. fumigatus strain O

A. niger strain N

A. niger strain O

Cladosporium sp.

Fonsecaea pedrosoi

Trichophyton mentagraophytes strain N

T. rubrum

รวม 5 สายพันธุ์

รวม 5 สายพันธุ์

รวม 9 สายพันธุ์

 

การทดลองใช้เตรียมเป็น Sugar assimilation media สำหรับทดสอบคุณสมบัติของแบคทีเรียแกรมบวก

            แบคทีเรียกลุ่ม Gram positive cocci  ทั้ง 66 สายพันธุ์ ให้ผลบวกและผลลบของการทดสอบ Sugar assimilation ที่ตรงกันทุกสายพันธุ์ในอาหารที่เตรียมจากวุ้นตรา Pronadisa และตราโทรศัพท์ (100% agreement) (รูปที่ 2, 3 และ 4)

การทดลองใช้เตรียมเป็น Sabouraud dextrose agar สำหรับเพาะเลี้ยงเชื้อรา

            จากการศึกษายีสต์ เมื่อเลี้ยงในอาหารทั้งสองชนิดพบว่าในยีสต์แต่ละชนิดไม่พบความแตกต่างทั้งลักษณะโคโลนีและรูปร่างของเซลล์ (รูปที่ 5 และ 6)

            เมื่อเปรียบเทียบผลการเจริญเติบโตจากขนาดของโคโลนี ด้วยสถิติ Paired t-test, p<0.05 สามารถแบ่งราสายทั้ง 19 สายพันธุ์ออกเป็นสามกลุ่ม (ตารางที่ 2) กลุ่มแรกมี 5 สายพันธุ์ ที่เจริญบนอาหารที่เตรียมด้วยวุ้นตรา Difco ได้ดีกว่า (รูปที่ 7) กลุ่มที่ 2 มี 5 สายพันธุ์ซึ่งจะเจริญบนอาหารที่เตรียมด้วยวุ้นตามท้องตลาดได้ดีกว่า (รูปที่ 8) กลุ่มสุดท้ายมี 9 สายพันธุ์เจริญบนอาหารที่เตรียมด้วยวุ้นทั้งสองชนิดไม่ต่างกัน (รูปที่ 9) ส่วนการเปรียบเทียบลักษณะรูปร่างและโครงสร้างพบว่าเมื่อเลี้ยงในอาหารทั้งสองชนิด ทั้ง 19 สายพันธุ์ ยังคงสร้างลักษณะสำคัญในการระบุชนิดได้อย่างไม่แตกต่างกัน

 

รูปที่ 1 วุ้น 3 ชนิดที่ใช้ในการทดลอง Pronadisa (ซ้าย) ตราโทรศัพท์ (กลาง) Difco (ขวา)

 

 

 

รูปที่ 10 กราฟการเจริญเติบโตของ A. flavus strain O ในอาหาร SDA ที่เตรียมด้วยวุ้นทั้งสองชนิด,  แสดงความไม่แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ Paired t-test, p < 0.05

 

 

อภิปรายและสรุปผลการทดลอง

            การใช้วุ้นตราโทรศัพท์ซึ่งเป็นวุ้นทำอาหารที่มีขายตามท้องตลาดเตรียมเป็นอาหาร Nutrient agar ในการเพาะเลี้ยงเชื้อแบคทีเรียที่ใช้ในการเรียนการสอนปฏิบัติการจุลชีววิทยา จะให้คุณภาพของเชื้อแบคทีเรียทั้งลักษณะรูปร่างโครงสร้าง รวมทั้งคุณลักษณะสำคัญทางสรีรวิทยาและชีวเคมี ที่แทบจะไม่แตกต่างจาก Nutrient  agar ซึ่งเตรียมจากวุ้นคุณภาพดีราคาแพงที่นิยมใช้ในห้องปฏิบัติการ จากผลที่ได้แสดงให้เห็นว่าวุ้นตราโทรศัพท์ที่ใช้ผสมในอาหารไม่มีสารรบกวนการเจริญเติบโตหรือทำลายคุณสมบัติสำคัญเฉพาะของแบคทีเรียแต่ละชนิดที่นำมาทดสอบ และผลที่ได้นี้ก็สอดคล้องกับผลการทดลองใช้วุ้นตามท้องตลาดเตรียมเป็นอาหารทดสอบคุณสมบัติเฉพาะ สำหรับใช้ทดสอบคุณสมบัติในการใช้น้ำตาลของเชื้อแบคทีเรีย กลุ่ม Gram positive cocci ซึ่งให้ผลบวกและลบของการใช้น้ำตาล ที่ไม่แตกต่างกัน กับผลที่ได้จากอาหารซึ่งเตรียมจากวุ้นคุณภาพดี

            ส่วนการใช้วุ้นตราโทรศัพท์เตรียมเป็นอาหาร Sabouraud dextrose agar ในการเพาะเลี้ยงเชื้อราสาย 19 สายพันธุ์ที่ใช้ในการเรียนการสอน แม้ว่าจะมีราสาย 5 สายพันธุ์ที่อัตราการเจริญเติบโตที่ด้อยกว่า SDA ที่เตรียมจากวุ้นคุณภาพดี แต่ก็มีราสายอีก 5 สายพันธุ์ที่ให้ผลดีกว่า รวมทั้งราสายอีก 9 สายพันธุ์ที่ให้ผลไม่แตกต่างกันในการเจริญเติบโต ซึ่งผลที่เกิดขึ้นดังกล่าวน่าจะเกิดจากทั้งคุณสมบัติเฉพาะของเชื้อราแต่ละสายพันธุ์ รวมไปถึงสารบางอย่างที่อยู่ในวุ้นทั้งสองชนิด แต่อย่างไรก็ตาม จากรูปตัวอย่างกราฟเปรียบเทียบขนาดของโคโลนีของเชื้อราสาย ที่ให้ผลการเติบโตต่างกันและไม่ต่างกัน (รูปที่ 8, 9 และ 10) ขนาดของโคโลนีดังกล่าวแทบจะไม่ถือเป็นข้อได้เปรียบหรือเสียเปรียบอย่างชัดเจนจนส่งผลเสียหายต่อการนำเชื้อราดังเหล่านี้ไปใช้ในในการเรียนการสอน เพราะคุณลักษณะรูปร่างและโครงสร้างที่สำคัญที่เป็นลักษณะเฉพาะสำหรับใช้ในการระบุชนิดของเชื้อราสายเหล่านี้ รวมไปถึงยีสต์ทั้งสามชนิดที่ใช้ทดสอบ ไม่มีความแตกต่างกันไม่ว่าจะเพาะเลี้ยงในอาหาร SDA ที่เตรียมจากวุ้นตราโทรศัพท์หรือวุ้นคุณภาพดี

            เนื่องจาก Nutrient agar, sugar assimilation media และ Sabouraud dextrose agar เป็นอาหารเลี้ยงเชื้อที่ใช้ทั่วไปในห้องปฏิบัติการจุลชีววิทยา ทั้งงานการเรียนการสอนและงานวินิจฉัยโรคติดเชื้อ ผลการทดลองในครั้งนี้ ได้ช่วยพิสูจน์ว่าวุ้นตามท้องตลาด สามารถใช้เตรียมอาหารเหล่านี้ได้ และให้ผลการเพาะเลี้ยงที่น่าเชื่อถือ ใกล้เคียงกับการใช้วุ้นคุณภาพดี สามารถใช้ทดแทนวุ้นคุณภาพดีที่ใช้ประจำได้

            นอกจากนี้ควรมีการศึกษาความเป็นไปได้ในการใช้วุ้นชนิดนี้กับอาหารเลี้ยงเชื้อชนิดอื่นๆ ในลำดับต่อไป เนื่องจากราคาที่ถูกกว่าของวุ้นตามท้องตลาด จะสามารถช่วยลดต้นทุนของการจัดการเรียนการสอน หรือ แม้กระทั่งใช้ในงานบริการตรวจวินิจฉัยโรคติดเชื้อทางห้องปฏิบัติการจุลชีววิทยาได้

กิตติกรรมประกาศ

            คณะผู้วิจัยขอขอบพระคุณ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น สำหรับสนับสนุนทุนในการวิจัยบางส่วน และ ขอขอบพระคุณ รศ.ดร.อังคณา ฉายประเสริฐ จากภาควิชาจุลชีววิทยา คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล ที่ให้ความอนุเคราะห์สายพันธุ์เชื้อรา

 

เอกสารอ้างอิง

1. จุฬารัตน์ ปริยชาติกุล, ภัทราภรณ์ ก้านสิทธิ์, วิจิตรา สุขรมย์, พรทิพย์ ปิ่นละออ, อรุณนี สังกา, เสกสิทธิ์ สังคีรี. การใช้ผงวุ้นไทยในงานทางชีวโมเลกุล. การประชุมวิชาการทางเทคนิคการแพทย์ครั้งที่ 27 : การวิเคราะห์ทางห้องปฏิบัติการสู่การประยุกต์ใช้ทางคลินิก (Laboratory Investigation from lab to Clinical use). สมาคมเทคนิคการแพทย์แห่งประเทศไทย. 2546 : 237.

2. จริยา ชมวารินทร์, กิตติพันธุ์ เสมอพิทักษ์, นเรศ วโรภาสตระกูล. แบคทีเรียวิทยาทางการแพทย์ พิมพ์ครั้งที่ 2. ขอนแก่น : มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 2541.

3. Joklik WK, Willett HP, Amos DB, Wilfert CM. Zinsser Microbiology 20th ed. Connecticut : Prentice Hall, 1992.

4. Collee JG, Fraser AG, Marmion BP, Simmons A. Mackie&McCartney Practical Medical Microbiology 14th ed. New York : Churchill Livingstone, 1996.

5. Borriello SP, Murray PR, Funke G. Topley&Wison  Microbiology & Microbial infection 10th ed.; Bacteriology Volume 2 Part VI Organisms and their biology.  London : Hodder Arnold, 2005.

6. กิตติพันธุ์ เสมอพิทักษ์. การเพาะเลี้ยงและระบุเชื้อรา. ใน : กิตติพันธุ์ เสมอพิทักษ์, บก. วิทยาเชื้อราพื้นฐาน. ขอนแก่น : มหาวิทยาลัยขอนแก่น. 2546: 218-34.

7. Merz WG, Hay RJ. Topley&Wison  Microbiology & Microbial infection 10th ed. Medical Mycology. London: Hodder Arnold, 2005.

8. de Hoog GS, Guarro J, Gene J, Figueras MJ.  Atlas of clinical fungi. Centraalbureau voor Schimmelcultures/Universitat Rovira I Virgili 2000.

 

 

 

Untitled Document
Article Location

Untitled Document
Article Option
       Abstract
       Fulltext
       PDF File
Untitled Document
 
ทำหน้าที่ ดึง Collection ที่เกี่ยวข้อง แสดง บทความ ตามที่ีมีใน collection ที่มีใน list Untitled Document
Another articles
in this topic collection

Incidence of Positive Culture form Catheter Tip after Endotracheal Tube Suctioning Uning Disposable VS. Sterilized Reusable Gloves (การศึกษาเปรียบเทียบอัตราการเพราะเชื้อได้ผลบวกจากปลายสายดูดเสมหะจากท่อช่วยหายใจเมื่อใช้ถุงมือปราศจากเชื้อในห้องผ่าตัดโรงพยาบาลศรีนครินทร์)
 
Enterotoxins, TSST-1 Production and Drug Semsitivity Of Staphyrococcus aureus Isolated from Hospital Staffs And Medical Student in Srinagarind Hospital (Enterotoxins, Toxic shock syndrome toxin- 1 และความไวต่อยาของเชื้อ Staphylococcus aureus ที่แยกจากบุคลากรโรงพยาบาลและนักศึกษาแพทย์ โรงพยาบาลศรีนครินทร์ )
 
Diarrhea due to Vibrio cholera 0139 in Srinagarind Hospital (โรคอุจจาระร่วงอย่างแรงจากเชื้อ Viabrio cholera 0139ในโรงพยาบาลศรีนครินทร์ )
 
Ebola Virus (อีโบลา)
 
<More>
Untitled Document
 
This article is under
this collection.

Microbiology
 
 
 
 
Srinagarind Medical Journal,Faculty of Medicine, Khon Kaen University. Copy Right © All Rights Reserved.
 
 
 
 

 


Warning: Unknown: Your script possibly relies on a session side-effect which existed until PHP 4.2.3. Please be advised that the session extension does not consider global variables as a source of data, unless register_globals is enabled. You can disable this functionality and this warning by setting session.bug_compat_42 or session.bug_compat_warn to off, respectively in Unknown on line 0