Untitled Document
 
 
 
 
Untitled Document
Home
Current issue
Past issues
Topic collections
Search
e-journal Editor page

Anatomical study of the origin of the ophthalmic artery

การศึกษามหกายวิภาคของจุดกำเนิดของหลอดเลือดแดง ophthalmic

Pattama Amarttayakong (ปัทมา อมาตยคง) 1, Worawut Woraputtaporn (วรวุฒิ วรพุทธพร) 2




หลักการและเหตุผล:  จุดกำเนิดของหลอดเลือดแดง ophthalmic ในภาพรังสีหลอดเลือด carotid ใช้เป็นจุดกำหนดตำแหน่งเริ่มต้นของหลอดเลือดแดง internal carotid ในช่องใต้เยื่อดูรา   เนื่องจากได้ชำแหละพบหลอดเลือดแดง ophthalmic ที่มีจุดกำเนิดที่หลอดเลือดแดง internal carotid ขณะอยู่นอกเยื่อดูราค่อนข้างมากและยังไม่พบรายงานการศึกษาในประชากรไทย   ดังนั้นจึงศึกษาความแปรปรวนของจุดกำเนิดของหลอดเลือดแดง ophthalmic ในคนไทย
วัตถุประสงค์: เพื่อสำรวจความแปรปรวนของหลอดเลือดแดง ophthalmic artery
รูปแบบการศึกษา: การศึกษาเชิงพรรณาจากการชำแหละศพคนไทย
สถานที่ทำการศึกษา: ภาควิชากายวิภาคศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
กลุ่มตัวอย่าง: เบ้าตา 223 ข้างจากศพดองคนไทย 114 ศพ
วิธีการ: นำเบ้าตาที่ชำแหละแล้วบางส่วนมาชำแหละต่อจนพบจุดกำเนิดของหลอดเลือดแดง ophthalmic
ผลการวิจัย:  หลอดเลือดแดง ophthalmic มาจากหลอดเลือดแดง internal carotid ในช่องใต้เยื่อดูราร้อยละ69.51 และนอกเยื่อดูราร้อยละ 30.04    หลอดเลือดแดง internal carotid ไม่ได้ให้แขนงเป็นหลอดเลือดแดง ophthalmic ร้อยละ 0.45
สรุป:  จุดกำเนิดของหลอดเลือดแดง ophthalmic ใช้กำหนดเป็นจุดอ้างในการถ่ายทำ angiogram สำหรับ
ใช้ประโยชน์ในทางคลินิกที่หลอดเลือดแดง internal carotid แทงเยื่อดูราคิดเป็นประมาณร้อยละ 70 ใน
ศพคนไทย
Background: The origin of the ophthalmic artery serves as an angiographic landmark of the point at which the internal carotid artery becomes subdural. The extradural origin of the ophthalmic arteries existed in a considerable number of dissected cadavers. The ophthalmic artery origins have not been studied in Thailand, so our aim was to investigate the variation of the origin of the ophthalmic artery in Thais.
Objective: To investigate the variation of the ophthalmic artery.
Study design: A descriptive study of 114 Thai cadavers.
Setting: Department of Anatomy, Faculty of Medicine, Khon Kaen University, Thailand.
Subjects: 223 orbits of 114 Thai embalmed cadavers.
Methods: Partly dissected orbits were succeeded to reveal the origins of the ophthalmic arteries.
Conclusion:  The origin of the ophthalmic artery served as an angiographic marker of the point of the dural penetration of the internal carotid artery is found in 70% in Thai cadavers dissected in KKU Med.
Schl. Gross Anatomy Laboratory.

บทนำ

           หลอดเลือดแดง ophthalmic เป็นแขนงใหญ่แขนงแรกของหลอดเลือดแดง internal carotid เมื่อออกจาก cavernous sinus มาอยู่ในช่องใต้เยื่อดูรา (subdural)    หลอดเลือดแดง ophthalmic อาจเป็นแขนงของหลอดเลือดแดง internal carotid ขณะอยู่ใน cavernous sinus ซึ่งอยู่นอกเยื่อดูรา (extradural)   หรืออาจมีจุดกำเนิดจากแหล่งอื่นเช่นหลอดเลือดแดง middle meningeal1-4 การศึกษาวิจัยในเรื่องนี้เท่าที่สำรวจยังไม่พบข้อมูลในคนไทย  ผู้วิจัยจึงได้ทำการศึกษาความแปรปรวนของจุดกำเนิดของหลอดเลือดแดง ophthalmic ในคนไทย    ความรู้ที่ได้รับสามารถนำไปใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานเกี่ยวกับการดูภาพรังสีหลอดเลือด carotid ใน    ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดโป่งพอง

วิธีการ

 เป็นการวิจัยเชิงพรรณาโดยเก็บข้อมูลย้อนหลังโดยผ่านความเห็นชอบจากคณะกรรมการจริยธรรมการวิจัยในมนุษย์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
นำเบ้าตาของศพดองจำนวน 223 ข้างที่นักศึกษาชำแหละแล้วบางส่วนมาดำเนินการชำแหละต่อ    จนพบจุดกำเนิดของหลอดเลือดแดง ophthalmic   
 
ผลการวิจัย

           จากศพดอง 114 ศพ เป็นชาย 74 ศพ หญิง 40 ศพ ได้คัดเบ้าตาที่ไม่สมบูรณ์ออก 5 ข้าง เหลือเบ้าตาที่สมบูรณ์จำนวน 223 ข้าง   ผลการศึกษา มีเบ้าตา 1 ข้าง (0.45%) ที่ไม่พบการเชื่อมโยงระหว่างหลอดเลือดแดง ophthalmic กับหลอดเลือดแดง internal carotid   นอกนั้นหลอดเลือดแดง ophthalmic มีจุดกำเนิดอยู่ที่หลอดเลือดแดง internal carotid ดังนี้ (รูปที่ 1 และตารางที่ 1)
           จุดกำเนิดอยู่ในช่องใต้เยื่อดูราพบ 69.51%  โดยพบในผู้ชาย 70.54% และผู้หญิง 67.14%   เป็นข้างขวา 71.17% และข้างซ้าย 67.86%
จุดกำเนิดอยู่นอกเยื่อดูราพบ 30.04%   ตำแหน่งของจุดกำเนิดอยู่ที่ surgical genu ของหลอดเลือดแดง internal carotid 25.56%  โดยพบในผู้ชาย 17.94% และผู้หญิง 7.62%   เป็นข้างขวา 13.0% และข้างซ้าย 12.56%    ตำแหน่งของจุดกำเนิดอยู่ที่หลอดเลือดแดง internal carotid ภายใน cavernous sinus 4.48% โดยพบในผู้ชาย 1.79% และผู้หญิง 2.69%   เป็นข้างขวา 1.34% และข้างซ้าย 3.14%

รูปที่ 1   แผนภาพแสดงร้อยละของจุดกำเนิดของหลอดเลือดแดง ophthalmic จากส่วนต่างๆ ของหลอดเลือดแดง internal carotid

ตารางที่ 1 ร้อยละของหลอดเลือดแดง ophthalmic จำแนกตามจุดกำเนิดที่หลอดเลือดแดง internal carotid

   

Subdural

N (%)

Extradural; surgical genu

N (%)

Extradural; intracavernous

N (%)

เพศ

       

ชาย

153

108(70.59)

4(2.61)

1(0.65)

หญิง

70

47(67.14)

6(8.57)

0(0.00)

เบ้าตาข้าง

       

ขวา

111

79(35.43)

3(2.70)

0(0.00)

ซ้าย

112

76(34.08)

7(6.25)

1(0.89)

รวม

223

155(69.51)

10(4.48)

1(0.45)

 

วิจารณ์

          การแบ่งหลอดเลือดแดง internal carotid โป่งพองออกเป็นกลุ่มอยู่ในช่องใต้เยื่อดูรากับกลุ่มอยู่นอกเยื่อดูราจากภาพรังสีหลอดเลือดกระทำได้ยากเนื่องจากไม่อาจระบุจุดที่หลอดเลือดแดง internal carotid แทงเยื่อดูราได้แน่นอน  ในทางปฏิบัติจึงถือเอาจุดกำเนิดของหลอดเลือดแดง ophthalmic ที่ออกจากหลอดเลือดแดง internal carotid  เป็นเครื่องกำหนด5-6    หลอดเลือดโป่งพองที่ระยะเกิน 1 มม. ก่อนถึงจุดกำเนิดของหลอดเลือดแดง ophthalmic จัดเป็นหลอดเลือดโป่งพองนอกเยื่อดูรา
          รายงานการวิจัยในต่างประเทศที่ผ่านมาช่วยสนับสนุนว่าจุดกำเนิดของหลอดเลือดแดง ophthalmic อยู่ในช่องใต้เยื่อดูราเป็นส่วนใหญ่ (ตารางที่ 2)   แต่จากการศึกษาครั้งนี้พบว่าจุดกำเนิดของหลอดเลือดแดง ophthalmic ในคนไทยอยู่ในช่องใต้เยื่อดูราเพียง 69.51%   จึงเป็นข้อควรพิจารณาว่าการใช้จุดกำเนิดของหลอดเลือดแดง ophthalmic จากภาพรังสีเป็นจุดกำหนดตำแหน่งเริ่มต้นของหลอดเลือดแดง internal carotid ในช่องใต้เยื่อดูราอาจเกิดความผิดพลาดได้

ตารางที่ 2 เปรียบเทียบจุดกำเนิดของหลอดเลือดแดง ophthalmic

 

Subdural

(%)

Extradural

(%)

ไม่พบการเชื่อมโยงกับหลอดเลือดแดง internal carotid

(%)

Hayreh1

89.5

9.5

0.9

Renn2

89.0

8.0

3.0

Gibo3

98.0

2.0

0


สรุป

 จุดกำเนิดของหลอดเลือดแดง ophthalmic เป็นประโยชน์ในการกำหนดจุดที่หลอดเลือดแดง  internal carotid แทงเยื่อดูราได้ประมาณ 70% ในคนไทย

เอกสารอ้างอิง

1. Hayreh SS. The ophthalmic artery: I. Normal gross anatomy. In: Newton TH, Potts DG., editors. Radiology of the skull and brain. St Louis, CV Mosby, 1974: 1333-50.

2. Renn WH, Rhoton ALJr. Microsurgical anatomy of the sellar region. J Neurosurg 1975; 43: 288-98.

3. Gibo H, Lenkey C, Rhoton ALJr. Microsurgical anatomy of the supraclinoid portion of the internal carotid artery. J Neurosurg 1981; 55: 560-74.

4. Lang J, Kageyama I. Clinical anatomy of the blood spaces and blood vessels surrounding the siphon of the internal carotid artery. Acta Anat 1990; 139: 320-5.

5. Punt J. Some observations on aneurysms of the proximal internal carotid artery. J neurosurg 1979; 51: 151-4.

6. Kyoshima K, Kobayashi S. Ophthalmic aneurysms. In: Kaye AH, Black PM., editors. Operative neurosurgery. London: Churchill Livingstone, 2000: 973-84.

 

Untitled Document
Article Location

Untitled Document
Article Option
       Abstract
       Fulltext
       PDF File
Untitled Document
 
ทำหน้าที่ ดึง Collection ที่เกี่ยวข้อง แสดง บทความ ตามที่ีมีใน collection ที่มีใน list Untitled Document
Another articles
in this topic collection

Obturator Hernia in Thai Cadaver: A Case Report (ไส้เลื่อน Obturator ในศพคนไทย: รายงาน 1 ศพ)
 
Silicone Moulds for Embedding of Tissue for Electron Microscopy (แบบยางซิลิโคนสำหรับฝังเนื้อเยื่อที่ใช้ตัดเพื่อศึกษา ด้วยกล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอน )
 
Embryonic Stem Cells in The Treatment of Neurodegenerative Disorders (เซลล์ต้นตอจากเอ็มบริโอกับการรักษาโรคในระบบประสาท)
 
Six lumbar vertebrae in Thai : A case report (กระดูกสันหลังระดับเอว 6 ชิ้นในคนไทย : รายงาน 1 ราย)
 
<More>
Untitled Document
 
This article is under
this collection.

Anatomy
 
 
 
 
Srinagarind Medical Journal,Faculty of Medicine, Khon Kaen University. Copy Right © All Rights Reserved.
 
 
 
 

 


Warning: Unknown: Your script possibly relies on a session side-effect which existed until PHP 4.2.3. Please be advised that the session extension does not consider global variables as a source of data, unless register_globals is enabled. You can disable this functionality and this warning by setting session.bug_compat_42 or session.bug_compat_warn to off, respectively in Unknown on line 0